భారతీయ రాజకీయాల్లో గత కొన్నేళ్లుగా ఒక మౌలికమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. ఒకప్పుడు కేవలం పురుషాధిక్యంగా ఉన్న రాజకీయ యవనికపై ఇప్పుడు మహిళలు తమదైన ముద్ర వేస్తున్నారు. కేవలం ఓటర్లుగానే కాకుండా, చట్టసభల్లో ప్రజా ప్రతినిధులుగా కూడా వారి సంఖ్య పెరుగుతుండటం శుభపరిణామం. ఇటీవల జరిగిన వివిధ రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాలు ఈ మార్పును స్పష్టంగా ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుత గణాంకాల ప్రకారం, భారతదేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల అసెంబ్లీల్లో మహిళా ఎమ్మెల్యేల ప్రాతినిధ్యం సగటున 10% నుండి 14% మధ్య ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 4,121 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉండగా, మహిళా ఎమ్మెల్యేల సంఖ్య రాష్ట్రానికీ రాష్ట్రానికీ మారుతూ వస్తోంది.2023లో జరిగిన ఛత్తీస్గఢ్ ఎన్నికల వరకు, భారతదేశంలో ఏ రాష్ట్రంలోనూ మహిళా ప్రాతినిధ్యం 15% మార్కును దాటలేదు. ప్రస్తుతం 18వ లోక్సభలో 543 మంది సభ్యులకు గాను 75 మంది మహిళా ఎంపీలు (13.6%) ఉన్నారు. రాజ్యసభలో సుమారు 16% (39 మంది) మహిళా ఎంపీలు ఉన్నారు.
| రాష్ట్రం | మహిళా ఎమ్మెల్యేల శాతం |
| ఛత్తీస్గఢ్ | 21.1% (దేశంలోనే అత్యధికం) |
| త్రిపుర | 15% |
| జార్ఖండ్ | 14.8% |
| పశ్చిమ బెంగాల్ | 13.7% |
2026 తమిళనాడు అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పురుషుల ఓటింగ్ శాతం (83.9%) కంటే మహిళల ఓటింగ్ శాతం (86.2%) ఎక్కువగా నమోదు కావడం దీనికి నిదర్శనం. రాజకీయ పార్టీలు కూడా మహిళలను ఆకర్షించడానికి ప్రత్యేక మేనిఫెస్టోలు, సంక్షేమ పథకాలు (ఉదాహరణకు: ఉచిత బస్సు ప్రయాణం, నెలవారీ నగదు బదిలీ) రూపొందిస్తున్నాయి. ఈ చైతన్యం మహిళలు కేవలం ఓటర్లుగానే కాకుండా అభ్యర్థులుగా పోటీ చేసేందుకు కూడా ప్రోత్సాహాన్నిస్తోంది.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పెరుగుతున్న ప్రాతినిధ్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణా రాష్ట్రాల్లో మహిళా ఎమ్మెల్యేల సంఖ్య గతంతో పోలిస్తే మెరుగుపడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ 2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో 175 స్థానాలకు గాను 22 మంది మహిళలు ఎన్నికయ్యారు. 2019లో ఈ సంఖ్య 14 మాత్రమే. అంటే కేవలం ఐదేళ్లలో మహిళా ప్రాతినిధ్యం సుమారు 13 శాతానికి చేరుకుంది. తెలంగాణ 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఇక్కడ 119 స్థానాలకు గాను 10 మంది మహిళలు అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యారు. 2018లో కేవలం 6 మంది మాత్రమే ఉండగా.. ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య 10కి పెరగడం విశేషం. ముఖ్యంగా పాలక మరియు ప్రతిపక్ష పార్టీల్లోనూ మహిళలు కీలక పాత్రలు పోషిస్తున్నారు.
తమిళనాడులో కొత్త రికార్డులు
ఇటీవల 2026లో జరిగిన తమిళనాడు ఎన్నికల్లో 23 మంది మహిళలు ఎమ్మెల్యేలుగా గెలుపొందారు. గత 2021 ఎన్నికల్లో కేవలం 12 మంది మాత్రమే ఉండగా.. ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య రెట్టింపు కావడం గమనార్హం. కొత్తగా వచ్చిన TVK పార్టీ నుండి 13 మంది మహిళలు విజయం సాధించడం రాజకీయాల్లో మారుతున్న ధోరణులకు సంకేతం. యువత మరియు మహిళా ఓటర్ల మద్దతు ఉంటే ఎన్నికల్లో విజయం సులభమవుతుందని ఈ ఫలితాలు నిరూపించాయి.
సవాళ్లు.. భవిష్యత్తు
మహిళా ఎమ్మెల్యేల సంఖ్య పెరుగుతున్నప్పటికీ, జనాభాలో సగం ఉన్న మహిళలకు చట్టసభల్లో ఇంకా పూర్తిస్థాయి ప్రాతినిధ్యం (50%) లభించడం లేదు. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రాష్ట్ర అసెంబ్లీల్లో మహిళా ఎమ్మెల్యేల సగటు ప్రాతినిధ్యం 10% నుండి 14% మధ్యలోనే ఉంది. పార్లమెంటు, అసెంబ్లీల్లో మహిళలకు 33% సీట్లు కేటాయించే బిల్లు అమలులోకి వస్తే, ఈ సంఖ్య అమాంతం పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఒకప్పుడు కేవలం రాజకీయ నేపథ్యం ఉన్న కుటుంబాల నుండే మహిళలు వచ్చేవారు. కానీ ఇప్పుడు సామాన్యులు, విద్యావంతులు మరియు స్వయం ఉపాధి పొందుతున్న మహిళలు కూడా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి సొంతంగా గుర్తింపు పొందుతున్నారు.
రాజకీయాల్లో మహిళలకు పెరుగుతున్న ఆదరణ కేవలం ఒక ధోరణి మాత్రమే కాదు, అది ప్రజాస్వామ్య బలోపేతానికి ఒక బలమైన సూచిక. చట్టసభల్లో మహిళల గొంతు ఎంత బలంగా వినిపిస్తే, సమాజంలో మహిళా సమస్యలకు అంత త్వరగా పరిష్కారం దొరుకుతుందనడంలో సందేహం లేదు.
