హోలీ పండుగ అనగానే.. అంతా రంగులు చల్లుకుంటారు. ఆడ, మగ, చిన్నా, పెద్ద అని తేడా లేకుండా ఈ వేడుకల్లో పాల్గొంటారు. అయితే భారత దేశంలో ఆయా ప్రాంతాల్లో భిన్నమైన రీతిలో హోలీ పండుగ జరుపుకుంటారు. పంజాబ్ రాష్ట్రంలో సిక్కులు ఆయుధాలతో మాయా యుద్ధాలు చేస్తారు. రాజస్థాన్ (జైపూర్)లో ఆనకాంతారు ఊరేగింపు, రాజస్థానీ సంగీతం, రంగులాట, మహారాష్ట్రలో హోలీకి 5 రోజుల తర్వాత రంగులు చల్లుకోవడం వంటి చేస్తారు. అయితే ఉత్తరప్రదేశ్ లో లాల్ మార్ హోలీ నిర్వహిస్తారు. ఈ లాల్ మార్ హోలీ అంటే ఏమిటీ? ఈ ఆటలో ఏం చేస్తారు?
లాల్ మార్ హోలీ ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రసిద్ధ సంప్రదాయ హోలీ ఉత్సవాల్లో ఒకటి. ఇది రంగుల హోలీకి భిన్నంగా, ప్రత్యేక ఆచారాలతో జరుపుకునే వేడుక. “లాల్” అంటే ఎరుపు, “మార్” అంటే కొట్టడం అనే అర్థాలు. ఈ హోలీలో మహిళలు పురుషులను ప్రతీకాత్మకంగా కర్రలతో కొట్టే సంప్రదాయం ఉండటం వల్ల దీనిని లాల్ మార్ హోలీగా పిలుస్తారు. ఇది పురాణాల్లో శ్రీకృష్ణుడు, రాధాదేవి కథలతో సంబంధం ఉన్న ఉత్సవంగా భావిస్తారు.
ఎక్కడ జరుపుకుంటారు?
లాల్ మార్ హోలీ ప్రధానంగా ఉత్తరప్రదేశ్లోని బర్సానా సమీపంలోని నంద్గావ్ ప్రాంతాల్లో ఘనంగా జరుగుతుంది. బర్సానా రాధాదేవి జన్మస్థలంగా, నంద్గావ్ శ్రీకృష్ణుడి బాల్యస్థలంగా భావిస్తారు. ఈ రెండు గ్రామాల మధ్య జరిగే సాంప్రదాయ పరస్పర ఆటలే లాల్ మార్ హోలీకి ప్రత్యేకత. ప్రతి సంవత్సరం హోలీ పండుగకు ముందు రోజుల్లో వేలాది భక్తులు, పర్యాటకులు ఈ ప్రాంతాలకు చేరుకుంటారు.
ఈ హోలీలో ఏం చేస్తారు?
లాల్ మార్ హోలీలో ముఖ్యమైన ఆచారం .. మహిళలు పురుషులను కర్రలతో కొట్టడం. నంద్గావ్ పురుషులు బర్సానాకు “రాధా గ్రామం”కు వచ్చి మహిళలను ఆటపట్టించే విధంగా పాటలు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ ప్రదర్శన ఇస్తారు. దీనికి ప్రతిగా బర్సానా మహిళలు వారిని కర్రలతో ప్రతీకాత్మకంగా కొడతారు. పురుషులు తమను రక్షించుకోవడానికి తలపై కవచాలు (డాళ్లు) పట్టుకుంటారు. ఇది సరదాగా, హాస్యంగా జరిగే సంప్రదాయం..ఎవరూ గాయపడకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు.
ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యం
పురాణకథనం ప్రకారం శ్రీకృష్ణుడు తన స్నేహితులతో కలిసి రాధా గ్రామమైన బర్సానాకు వచ్చి అక్కడి గోపికలను ఆటపట్టించేవాడని విశ్వాసం. అప్పుడు రాధా, గోపికలు కృష్ణుడు, అతని స్నేహితులను కర్రలతో తరిమేవారట. ఆ సంఘటనను స్మరించుకుంటూ ఈ లాల్ మార్ హోలీ సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.
ఉత్సవ వాతావరణం
లాల్ మార్ హోలీ రోజున బర్సానా వీధులు పండుగ రంగులతో కళకళలాడుతాయి. మహిళలు సంప్రదాయ దుస్తుల్లో, పురుషులు తెల్లటి దుస్తుల్లో పాల్గొంటారు. “రాధే రాధే”, “శ్రీకృష్ణ” నామస్మరణల మధ్య డోలు, సంగీతంతో ఉత్సాహంగా వేడుక జరుగుతుంది. దేవాలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, రాధా-కృష్ణుల అలంకరణలు జరుగుతాయి. ప్రాంతీయ మిఠాయిలు, ప్రసాదాలు పంచుతారు.
ప్రత్యేకత
లాల్ మార్ హోలీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన హోలీ వేడుకలలో ఒకటి. మహిళల ఆధిపత్యం, పురుషులపై సరదా శిక్ష అనే భావన దీనికి ప్రత్యేక గుర్తింపునిస్తుంది. సామాజికంగా ఇది స్త్రీ-పురుష సమానత్వాన్ని సూచించే ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు. అలాగే గ్రామీణ సంస్కృతి, భక్తి, ఉల్లాసం కలిసిన జీవంతమైన సంప్రదాయం.
