కర్ణాటక రాజకీయాల్లో ముఖ్యమంత్రి సిద్ధ రామయ్య సరికొత్త చరిత్రను సృష్టించారు. ఇప్పటి వరకు రాష్ట్రాన్ని పాలించిన ముఖ్యమంత్రులందరిలోకీ అత్యధిక కాలం ముఖ్యమంత్రి హోదాలో కొనసాగిన నాయకుడిగా ఆయన రికార్డు నెలకొల్పారు. ఈ ఘనత సాధించడం ద్వారా సిద్ధ రామయ్య పేరు కర్ణాటక రాజకీయ చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయింది. రాజకీయ స్థిరత్వం అరుదైన ఈ రోజుల్లో ఆయన దీర్ఘకాల పాలన విశేషంగా మారింది.
1947 నుంచి కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఇప్పటివరకు సుమారు 24 మంది ముఖ్యమంత్రులు సేవలు అందించారు. వీరిలో 6 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది మంది మాత్రమే తొందరగా ఎక్కువ సంవత్సరాలు CM గా కొనసాగారు. ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య మాత్రమే అత్యధికంగా 2026 జనవరి 2 నాటికి 2,791 రోజులుగా పనిచేసిన ముఖ్యమంత్రిగా రికార్డు సృష్టించారు. అంటే 7 సంవత్సరాలు 240+ రోజులు. అంతకుముందు డి. దేవరాజ్ 2,789 రోజులు అంటే 7 సంవత్సరాల 239 రోజులు పనిచేశారు.
యతీంద్ర సిద్ధ రామయ్య (Siddaramaiah) 1948 ఆగస్టు 12న కర్ణాటక రాష్ట్రం మైసూరు జిల్లాలోని సిద్దరామనహుండి గ్రామంలో జన్మించారు. సాధారణ రైతు కుటుంబం నుంచి వచ్చిన ఆయన, చిన్ననాటి నుంచే సామాజిక అసమానతలను దగ్గరగా చూశారు. విద్యార్థి దశలోనే సామాజిక న్యాయం, సమానత్వం పట్ల ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి న్యాయశాస్త్రంలో డిగ్రీ పూర్తి చేసి కొంతకాలం న్యాయవాదిగా కూడా పనిచేశారు.
రాజకీయ ప్రవేశం
సిద్ధ రామయ్య రాజకీయ జీవితం సోషలిస్టు ఆలోచనలతో ప్రారంభమైంది. రామమనోహర్ లోహియా సిద్ధాంతాలకు ప్రభావితుడైన ఆయన, మొదటగా జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెట్టారు. 1983లో తొలి సారిగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై శాసనసభలోకి ప్రవేశించారు. అప్పటి నుంచే వెనుకబడిన వర్గాలు, దళితులు, పేదల సమస్యలపై గళం విప్పిన నేతగా గుర్తింపు పొందారు.1980–90 దశకాల్లో సిద్ధ రామయ్య వివిధ ప్రభుత్వాల్లో మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ముఖ్యంగా ఆర్థిక శాఖ మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు బడ్జెట్ వ్యవహారాల్లో తనదైన ముద్ర వేశారు. పార్టీ మార్పులు, రాజకీయ సంక్లిష్టతల మధ్య కూడా ఆయన తన గుర్తింపును నిలుపుకున్నారు. జనతాదళ్, అనంతరం కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి కీలక నాయకుడిగా ఎదిగారు.
ముఖ్యమంత్రి పదవి
2013లో కాంగ్రెస్ పార్టీ విజయంతో సిద్ధ రామయ్య తొలిసారిగా కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. 2013–2018 మధ్య కాలంలో ఆయన ప్రభుత్వం సామాజిక న్యాయం, సంక్షేమ పాలనకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. ఆ తర్వాత 2023లో మళ్లీ కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి రావడంతో రెండోసారి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. రెండు విడతల పాలన కలిపి ఆయన కర్ణాటక చరిత్రలో అత్యధిక కాలం ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన నేతగా రికార్డు సృష్టించారు.
రాజకీయ తత్వం & ఇమేజ్
సిద్ధ రామయ్యను “అహింద నాయకుడు”గా తరచూ పేర్కొంటారు. ఆయన రాజకీయ తత్వం సామాజిక సమానత్వం, లౌకికవాదం, సంక్షేమ రాజ్య భావనలపై ఆధారపడింది. వ్యక్తిగత జీవితం సరళంగా ఉండటం, ప్రజల మధ్య అందుబాటులో ఉండటం ఆయనకు బలంగా మారింది. రాజకీయ ప్రత్యర్థులు కూడా ఆయన పరిపాలనా అనుభవాన్ని అంగీకరిస్తారు.
ముఖ్యమంత్రిగా సిద్ధ రామయ్య పాలనలో సామాజిక న్యాయం, సంక్షేమ పథకాలు, పేదల అభ్యున్నతి ప్రధాన అజెండాగా నిలిచాయి. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు అనుకూలంగా తీసుకున్న నిర్ణయాలు, రైతు సంక్షేమ చర్యలు, విద్య–ఆరోగ్య రంగాలపై పెట్టిన దృష్టి ఆయన పాలనకు ప్రత్యేకతను తెచ్చాయి. ఈ విధానాలే ఆయనకు వరుసగా ప్రజాదరణను అందించాయన్న అభిప్రాయం రాజకీయ వర్గాల్లో ఉంది.
రాజకీయంగా ఎన్నో సవాళ్లు ఎదురైనా, అంతర్గత విభేదాలు, ప్రతిపక్ష ఒత్తిళ్లు ఉన్నప్పటికీ, సిద్ధ రామయ్య తన పాలనను కొనసాగించగలగడం ఆయన రాజకీయ నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా భావిస్తున్నారు. పార్టీ లోపల సమన్వయం, బయట ప్రజలతో అనుసంధానం ఆయన బలంగా మారాయి. దీర్ఘకాలం ముఖ్యమంత్రిగా కొనసాగడం వెనుక ఈ వ్యూహాత్మక రాజకీయ నిర్వహణ ప్రధాన కారణమని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
సిద్ధ రామయ్య సాధించిన ఈ రికార్డు కేవలం వ్యక్తిగత విజయంగా మాత్రమే కాకుండా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి కూడా ఒక కీలక మైలురాయిగా మారింది. కర్ణాటకలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి బలమైన నాయకత్వం ఉందన్న సందేశాన్ని ఇది దేశవ్యాప్తంగా పంపిస్తోంది. భవిష్యత్తులో రాష్ట్ర రాజకీయాలు ఏ దిశగా సాగినా, సిద్ధ రామయ్య పేరు మాత్రం కర్ణాటక రాజకీయ చరిత్రలో అత్యధిక కాలం పనిచేసిన ముఖ్యమంత్రిగా ప్రత్యేక అధ్యాయంగా నిలవనుంది.
