వైకుంఠ ఏకాదశి హిందూ ధర్మంలో అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినాలలో ఒకటిగా విశేష ప్రాధాన్యం పొందింది. మార్గశిర మాసంలోని శుక్ల పక్ష ఏకాదశి రోజున వచ్చే ఈ పండుగను ముఖ్యంగా శ్రీమహావిష్ణువు భక్తులు ఎంతో భక్తి శ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున ఉపవాసం చేసి, విష్ణు నామస్మరణ చేస్తే పాపాలు నశించి మోక్షం లభిస్తుందని పురాణ విశ్వాసం. అందుకే దీనిని ‘ముక్కోటి ఏకాదశి’ అని కూడా పిలుస్తారు.
పురాణాల ప్రకారం, వైకుంఠ ఏకాదశి రోజున స్వయంగా శ్రీమహావిష్ణువు వైకుంఠ లోక ద్వారాలను తెరిచి భక్తులను ఆశీర్వదిస్తాడని నమ్మకం. ఈ రోజున చేసిన పూజలు, వ్రతాలు, దాన ధర్మాలు అనేక రెట్లు ఫలిస్తాయని శాస్త్రోక్తంగా చెప్పబడింది. భక్తి భావంతో ఈ ఏకాదశిని ఆచరించిన వారికి జన్మ జన్మాంతర బంధనాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుందని విశ్వాసం.
వైకుంఠ ఏకాదశి రోజున దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న విష్ణు ఆలయాలలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. ముఖ్యంగా తిరుమల, శ్రీరంగం, భద్రాచలం వంటి క్షేత్రాలలో “వైకుంఠ ద్వార దర్శనం”కు విశేష ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది. ఈ దర్శనం కోసం లక్షలాది భక్తులు గంటల తరబడి క్యూలలో నిలబడి దర్శనం చేసుకుంటారు. వైకుంఠ ద్వారం గుండా దర్శనం చేసుకుంటే స్వర్గ ద్వారంలో ప్రవేశించిన పుణ్యం లభిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం.
ఈ పర్వదినాన భక్తులు ఉపవాస దీక్షను పాటిస్తారు. కొందరు నిరాహారంగా ఉండగా, మరికొందరు ఫలాహారం లేదా పాలు మాత్రమే తీసుకుంటారు. విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, భగవద్గీత పఠనం, భాగవత కథా శ్రవణం వంటి ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. అలాగే పేదలకు అన్నదానం, వస్త్రదానం చేయడం ఎంతో పుణ్యకరంగా భావిస్తారు.
వైకుంఠ ఏకాదశి యొక్క అసలైన సందేశం భక్తి, త్యాగం, ఆత్మశుద్ధి. ఈ రోజు మనలోని అహంకారం, కోరికలను విడిచిపెట్టి ధర్మ మార్గంలో నడవాలని బోధిస్తుంది. భౌతిక సుఖాల కంటే ఆధ్యాత్మిక ఆనందం గొప్పదని గుర్తు చేస్తుంది. అందుకే వైకుంఠ ఏకాదశి కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాకుండా, మన జీవన విధానాన్ని శుద్ధి చేసే ఒక పవిత్ర సందర్భంగా భావించబడుతుంది.
